Trang Nhà Đỗ Văn Phúc

          Michael Do

Quê Hương

Nạn Buôn Người ở Việt Nam và Khoảng Trống của Niềm Tin

Một Cơ Hội Bị Lãng Phí Trong Cuộc Đối Thoại Về Nhân Quyền Giữa Hoa Kỳ Và Việt Nam

Cuộc viếng thăm của Thủ Tướng Việt Cộng mới đây tại Hoa Kỳ đã cho Tổng Thống

George W. Bush một cơ hội để áp lực Việt Nam phải chấm dứt những dịch vụ buôn người. Nhưng theo những nguồn tin báo chí, thì ông Bush đã trấn an ông Dũng bằng cách làm lơ sự kiện nghiêm trọng đó.

Thế là trong cuộc đối thoại về Nhân quyền giữa hai nước, nó được coi như một sự cơ hội bị lãng phí. Nhiệm kỳ của Tổng thống Bush chỉ còn chưa tới hai trăm ngày nữa là hết. Chúng ta thắc mắc tự hỏi, liệu ông Bush muốn lưu lại tiếng tăm giữa hai vấn đền Nhân Quyền hay Buôn Người.

Trong thực tế qua cuộc thăm viếng của Dũng, ông Bush đã tỏ ra không muốn gây khó khăn cho mối bang giao với Việt Nam. Những thành tích lớn lao của ông Bush về Nhân Quyền, và sự cam kết giải quyết nạn buôn người của ông trong thời gian đầu của nhiệm kỳ, đã nhanh chóng mờ nhạt đi.

Tuy thế, trong lúc đó, biết bao nhiêu thân phận con người đang phải chịu khổ nạn. Tại Việt Nam, rõ ràng có một sự câu kết giữa bọn tuyển mộ và nhà cầm quyền để quyến dụ người dân của họ phải trả những khoản tiến thật lớn – có khi lớn gấp bốn, năm lần tài sản của gia đình mình -  để được tuyển vào một công việc ở nưới ngoài mà tiền lương chỉ vừa đủ chi trả cho các món nợ, và chỉ có chút ít để dành. Một khi những công nhân này đã ra đến nước ngoài, họ bị chủ nhân tước đoạt thông hành, bị đe dọa, đánh đập, bớt tiền lương, và bắt làm việc ngày đêm.

Trong bản Báo Cáo về Nạn Buôn Người năm 2008 của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, có nhắc đến việc 1300 công nhân Việt Nam tại Mã Lai Á bị ràng buộc bởi những món nợ, bị lừa gạt về khế ước lao động, bị giam hãm, và đe doạ trục xuất về nưóc.  Bản báo cáo cũng nêu ra chi tiết về “một nhóm hơn hai trăm nhân công nam nữ do các cơ quan nhà nước Việt Nam tuyển mộ đang phải chịu nhiều điêu đứng trong các xí nghiệp ở Jordan.”

Hai trường hợp nêu trên chỉ là vài điển hình có thể thấy được trong vô vàn trường hợp đang được Hội Đồng Lãnh Đạo về Nhân Quyền (Leadership Council for Human Rights) và Uỷ Ban Cứu Người Vượt Biển (Boat People SOS) điều tra, và có vài trường hợp đã được giải quyết. Hội Đồng Lãnh Đạo về Nhân Quyền  là một tổ chức quốc tế vô vị lợi tranh đấu cho quyền tự do của cá nhân và tập thể.  Uỷ Ban Cứu Người Vượt Biển là tổ chức vô vị lợi của Người Mỹ Gốc Việt có nhiều chi nhánh trên toàn quốc. Cả hai tổ chức trên đang nỗ lực nhắm vào hành pháp để phanh phui việc nhà cầm quyền Việt Nam đang dung dưỡng – ngay cả khuyến khích - tệ nạn buôn người.

Theo ông Đại sứ Mark Lagon – Văn phòng Theo Dõi và Chống Nạn Buôn Người trực thuộc Bộ Ngoại Giao – thì vấn đề tuyển mộ nhân công dẫn đến nạn buôn người là do những tổ chức tại Việt Nam có quan hệ mật thiết với chính phủ họ.

Sự đánh giá của ông Lagon được đưa ra trong cuộc họp của Ủy Ban Quốc Tế Công Pháp ngày 7 tháng 5 vừa qua đã làm thay đổi cách nhìn về Việt Nam. Ngoài sự việc bị xem là “một nước buôn bán phụ nữ và trẻ em cho dịch vụ lao động cưỡng bức và lao động tình dục” (Báo cáo của Bộ Ngoại Giao), thì nhà cầm quyền Việt Nam còn bị coi là quá bao che cho những công ty xuất cảng lao động để gửi hàng vạn nhân công đến các nước có tiếng không tốt về lạm dụng nhân công.

Lẽ ra ông Bush đã phải cảnh cáo Nguyễn Tấn Dũng rằng Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ sẽ chấm dứt việc xét lại cho Việt Nam ra khỏi danh sách các nước buôn người - mà họ đã làm thời gian qua để tránh gây căng thẳng với Hà Nội.

Lẽ ra ông Bush phải dọa cắt bớt những thỏa thuận mậu dịch chỉ làm lợi cho chính phủ Việt Nam. Đơn giản hơn, ông phải biểu lộ một cách cương quyết và công khai nhận xét của Hoa Kỳ rằng Việt Nam đã không làm tốt được việc ngăn chận nạn buôn người.

Để lưu lại những tăm tiếng tốt trong vấn đề Nhân Quyền, ông Bush cần có viễn kiến, sự cam kết thực tế, chứ không phải chỉ bằng những lời nói suông. Sự việc hàng ngàn người Mỹ gốc Việt biểu tình khắp nơi để phản đối Nguyễn Tấn Dũng chính là tiếng nói của người dân yêu cầu ông Dũng phải chịu trách nhiệm về những hành xử của nước Việt Nam. Trong số những người biểu tình đó, có rất nhiều người đã từng tin tưởng và bỏ phiếu cho Tổng thống Bush.

Nhưng như chúng ta từng biết, niềm tin và chính trị của chúng ta không phải luôn luôn dẫn đến sự thay đổi. Ít nhất, thì không phải vào lúc này.

Đỗ Văn Phúc dịch cho UBCNVB

Trafficking in Vietnam and Empty Faith

In U.S.-Vietnam human rights dialogue, another squandered opportunity

Hình trên: Công nhân tại Jordan chuẩn bị hồi hương nhờ sự can thiệp của UBCNVB

Vietnamese Prime Minister Nguyen Tan Dung’s recent visit to the US gave President George W. Bush an unprecedented opportunity to make the case that Vietnam must get out of the human trafficking business.  But press accounts indicate that Bush instead chose to cozy up to the Communist premier by ignoring hard issues.

In the US-Vietnam human rights dialogue, this amounts to yet another squandered opportunity.  With only 196 days left in Bush’s term, we’re left to wonder: Does he want his legacy be human rights, or human trafficking? 

In reality, as the prime minister’s visit shows, Bush is unlikely to rock relations with Vietnam.  His record on human rights there has been abysmal, and his commitment to stamp out human trafficking, launched earlier in his terms, has faded fast. 

In the meantime, however, it’s ordinary people who are suffering. A pattern is emerging in Vietnam: State-connected recruiters lure people into paying fat fees, four or five times the value of their family assets, to secure jobs abroad with pay decent enough to repay the incurred debt and then save some. Once the workers are unloaded overseas, many employers confiscate workers’ passports, coerce and even beat them, whittle down wages, and extract grueling workdays.

Bush’s own State Department, in its 2008 Trafficking in Persons Report, recounts the case of “1,300 Vietnamese laborers subjected to debt bondage, contract switching … confinement, and threats of deportation” in Malaysia. It also details the suffering of “a group of over 200 Vietnamese men and women recruited by Vietnamese state-run labor agencies for work in apparel factories in Jordan.”

These cases are only the tip of the iceberg being investigated ­– and in some cases, resolved – by the Leadership Council for Human Rights, an international nonprofit devoted to advancing personal and collective freedoms, and Boat People SOS, a Vietnamese-American nonprofit with branches nationwide. Both of these organizations, which the authors lead, are looking to this administration to turn up the heat on Vietnam for tolerating – and even encouraging – human trafficking.   

According to Ambassador Mark Lagon of the State Department’s Office to Monitor and Combat Trafficking in Persons, the problem of labor recruitment being vulnerable to human trafficking is compounded by Vietnamese labor recruiters’ direct connection to their government.

Lagon’s assessment, made during a May 7 meeting on international law, may represent a shift in how Vietnam is viewed. Besides being a “source country for women and children trafficked for commercial sexual exploitation and forced labor,” as the State Department reports, Vietnam’s regime is increasingly seen as being too cozy with labor export firms who send tens of thousands of workers to abusive host countries.

With this said, Bush could have warned Dung this week that the State Department would stop dragging its feet about re-classifying Vietnam as a heinous “Tier 3” country for human trafficking, as it has done up until now to avoid offending Hanoi. He could have threatened to roll back some of the recent trade arrangements that have done nothing but benefit the Vietnamese government. More simply, he could have firmly and publicly express the US’ position that Vietnam’s government has done a poor job of eradicating human trafficking.  

That kind of legacy-making requires vision, however, and a real, not rhetorical, commitment to human rights. In that light, perhaps the people calling the Vietnamese prime minister to account for his country’s behavior were the crowds of Vietnamese Americans protesting in the streets during Dung’s visit. Many of these individuals put their faith in and cast their ballots for the Bush Administration. But as we all have learned, our faith and our politics do not always translate into change. At least not this time around.